Faðir og sonur að tala saman

Nýr árgangur hóf skólagöngu í grunnskólum landsins í haust. Það eru mikil tímamót að hefja nám í grunnskóla og 10 ára lögbundin skólaskylda tekur við í lífi barnanna. Því fylgja ýmsar skyldur foreldra. Viðmót starfsfólks skólans getur skipt sköpum um hug foreldra til þessa nýja hlutverks sem og leiðbeiningar og góðar upplýsingar strax við upphaf skólagöngunnar.

Margir skólar hafa fastar hefðir um fræðslu fyrir foreldra eða svokölluð skólafærninámskeið og boða foreldra á sérstakan fund þar sem þeim er kynnt skólastarfið og samstarf heimila og skóla. Á slíkum fræðslufundum er mikilvægt að foreldrafélag skólans kynni starfsreglur sínar og starfsemi og fari yfir réttindi og skyldur foreldra. Sé barnið að hefja skólagöngu í nýjum skóla geta foreldrar kynnt sér skólanámskrá og starfsemina á heimasíðu skólans eða leitað eftir upplýsingum á skrifstofu skólans. Hefðir og verklagsreglur geta verið mismunandi eftir skólum.

Rannsóknir sýna að börn þeirra foreldra sem eiga hlutdeild í skólastarfinu eru líklegri til að sýna góða hegðun og framkomu. Jafnframt sýna rannsóknir að áhrif foreldra á námsárangur barna er mun meiri en almennt hefur verið talið. Stuðningur foreldra felst fyrst og fremst í þeim gildum og viðhorfum sem ríkja á heimili barnsins til menntunar og skólastarfs. Það er umræðan heima, lífsstíll foreldra og væntingar, hvatning þeirra og örvun sem skiptir svo miklu máli og getur verið undirstaða námsárangurs og farsæls skólastarfs. Af þessum ástæðum þarf grunnskólinn að leita allra leið til að gefa foreldrum aukna og markvissa hlutdeild í skólastarfinu og líta á þá sem mikilvæga samstarfsaðila á jafnréttisgrundvelli.

Öllum má vera ljós ávinningur af virkri þátttöku foreldra í skólastarfinu. Til að geta sinnt þeim skyldum sínum og verið virkir þátttakendur í skólagöngu barna sinna þurfa foreldrar að þekkja hinar formlegu leiðir til að miðla upplýsingum og vita hvernig þeir geta komið hagsmunamálum sínum og nemenda á framfæri. Foreldrar þurfa að hittast og þekkjast til að geta átt farsælt samstarf og mikilvægt að eiga samskipti augliti til auglitis við aðra foreldra, nemendur og starfsfólk skólans við hin ýmsu tækifæri.

Virkt lýðræði er þar sem almenningur tekur virkan þátt í ákvarðanatökum um sín mál og til að undirbúa farsælt samstarf er mikilvægt að foreldrar séu virkir í skólastarfinu alla skólagöngu barnsins.   Foreldrar eru helstu hagsmunagæslumenn nemenda. Með samstarfi  og borgaralegri þátttöku hafa foreldrar tekið þátt í skólaþróun og komið mörgum framfaramálum til leiðar. Með því að taka þátt í félagslífi bekkjarins með foreldrum sínum og læra og lifa í lýðræðislegu umhverfi öðlast börn aukna borgaravitund. Þar eru foreldrar og kennarar fyrirmyndir og börn læra af þeim hvernig hægt er að bera sig að, læra meðákvörðunarrétt  og hvernig þeir geta gegnt lýðræðisskyldum sínum þegar fram í sækir.

Foreldrar þurfa að huga vel að líðan barna sinna  þegar takturinn í tilverunni breytist eftir sumarfrí, bæði líkamlegri og andlegri líðan. Gæta þess að börnin komi úthvíld í skólann, séu vel nærð, sinni heimanámi og taki þátt í bekkjarstarfinu.  Þannig leggja foreldrar sig fram  um að skapa börnunum jákvætt og uppbyggilegt námsumhverfi  til að þau verði betur móttækileg fyrir því sem skólinn hefur fram að færa.

 

Helga Margrét Guðmundsdóttir,

tómstunda – og félagsmálafræðingur